EYT Düzenlemesiyle Yeni Emeklilik Yaşları Belirlendi! 58, 60 ve 65 Yaş Detayları ile Kaçırmayın!

Emeklilikte yaşa takılanlar düzenlemesinin yapılmasından sonra Türkiye'de emeklilik yaşı üzerindeki tartışmalar yeniden ön plana çıktı. SGK'nın verileri doğrultusunda, milyonlarca çalışan için emeklilik koşulları değişiklik göstermekte; bu durum aynı nesildeki bireyler arasında yıllarca süren farklılıkları ortaya koymaktadır.

Habertürk'te yer alan bir habere göre, çalışma hayatında bulunan 23,3 milyon kişi emeklilik yaşı açısından üç ana gruba ayrılmaktadır. Yüzde olarak en büyük kısmını oluşturan bu grupların SSK’lılar (4/a) üzerinden incelenmesi gerekmektedir.

EMEKLİLİK YAŞI KONUŞULDUĞUNDA DİKKAT ÇEKEN 58, 60 VE 65 YAŞ DETAYLARI

Önceden geçerli olan mevzuata göre, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı işe başlayanların emekli olmasında üç ana koşul, yani sigortalılık süresi, prim günleri ve yaş şartı aranıyordu. Bunların yanı sıra, prim günü ve emeklilik yaşı özelinde kademeler mevcuttu. Örneğin, 1 Nisan 1989'da göreve başlayan bir kadın SSK’lı, 5300 prim günü ile 45 yaşında, erkek ise 5450 prim günüyle 51 yaşında emekli olabiliyorken; 8 Eylül 1999 tarihinden sonra sigortalı olanlar, 5975 prim günü ile kadınlarda 56, erkeklerde ise 58 yaşında emekli olma hakkına sahip oluyorlardı.

2023 yılında yapılan EYT düzenlemesi sayesinde, 8 Eylül 1999 ve öncesinde işe başlayanlar için yaş şartı kaldırılmıştır. Böylelikle sadece prim günü ve sigortalılık süresi koşulu kalmıştır. Sigortalılık süresi, şu an yalnızca 8 Eylül 1999 tarihinden önce işe giriş yapan ve 18 yaşından küçük olanlar için önem arz etmektedir. Diğer bireyler için bu şart zaten sağlanmış durumdadır. Dolayısıyla, sigortalı çalışma tarihine bağlı olarak belirlenen prim günü koşulunu tamamlayanlar, hemen emeklilik haklarına sahip olabiliyor. İlk kez çalışmaya 8 Eylül 1999 öncesinde başlamış ve halen aktif olarak çalışan yaklaşık 2,5 milyondan fazla kişi için fiili emeklilik yaşı kadınlarda 38, erkeklerde ise 43 olarak belirlenmiş olup, prim gününü tamamlayamayanlar için bu yaş daha ileri bir tarihe kayabiliyor.

KADEMELİ EMEKLİLİK BEKLEYENLER İÇİN NOTLAR

8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olarak işe başlayan SSK’lılar için sigortalılık süresi şartı aranmamaktadır. Normal emeklilik için gereken 7000 prim gününü tamamlamaları durumunda, kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor. Sigortalılık süresinin kaldırılması ise şu durumu ortaya çıkarmaktadır. Erkek bir çalışan eğer 40 yaşında çalışmaya başlamışsa, kesintisiz çalıştığı takdirde, 7000 prim gününü 20 yıl içinde tamamlayarak 60 yaşında emekliliğe hak kazanacaktır. Oysa, 1999 öncesine denk gelen durumda 25 yıl sigortalılık süresi şartı aransaydı, aynı kişi 65 yaşında emekli olabilecekti.

İş hayatındaki işçi, memur ve esnaflara baktığımızda, 58-60 yaş grubunda yer alanların toplamda yaklaşık 4-5 milyon kişi olduğu görülmektedir.

İlk kez sigortalı olarak işe başlanılan 30 Nisan 2008 tarihinden sonrasında, emeklilik yaşı ve prim günü koşullarını yerine getirdiğinde, bireyler emekli olabilecek. Normal emeklilik için 4/a (SSK) statüsündeki prim günü 7200, 4/b (BAĞ-KUR) ve 4/c (Emekli Sandığı) statüsündeki çalışanlar için ise 9000 gün olarak uygulanacaktır.

Söz konusu prim günü koşulunu 31 Aralık 2035 tarihine kadar tamamlayan kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emeklilik hakkını elde edebilecek. Bu yükümlülüğü iki yıl içinde yerine getirenlerin emeklilik yaşı 1 yaş uzayacaktır. Eğer prim günü koşulu 1 Ocak 2036 ile 31 Aralık 2037 tarihleri arasında tamamlanırsa, kadınlar 59, erkekler ise 61 yaşında emekli olacaktır.

Aktif olarak çalışan bireylerin yaklaşık 17 milyonu, 30 Nisan 2008 sonrasında işe başlayanlardan oluşmaktadır. Bunlar kendi içerisinde üç ana gruba ayrılmaktadır: İlk grup 58-60 yaşa tabi olanlar, ikinci grup kadınlarda 59-64, erkeklerde ise 61-64 arasında kademeli artış göstermektedir. Üçüncü grup ise 65 yaş kuralına tabi olanlardan meydana geliyor.

Örneğin, 2020 yılı ve sonrasında işe başlayan erkekler, 4/b ve 4/c statüsündeyseler 65 yaşına gelmeden emekli olamayacakken; benzer statüdeki kadınlar da 2021 ve sonrasında işe başladılarsa 65 yaş uygulamasına tabi olacaklardır.

4/a (SSK) statüsünde bulunanlar için 65 yaş kuralı daha geç başlamaktadır. 2024 yılından itibaren çalışmaya başlayan erkekler 4/a statüsünde 65 yaşından önce emekli olamayacaktır. 4/a statüsündeki kadınlar için ise 65 yaş, 2028 yılından itibaren çalışmaya başlayanlar için zorunlu olacaktır.

Ancak, elbette 65 yaş kuralı sadece 2020 yılından itibaren işe başlayanları kapsamıyor. Eğer sigortalı bir çalışan 1 Mayıs 2008 tarihinde ilk kez iş hayatına başladıysa fakat prim gününü 1 Ocak 2044 sonrası tamamlıyorsa, yine 65 yaş kuralına tabi olacaktır.

Bunun anlamı, şu anda çalışma hayatında olan bireylerin yaklaşık 2,5 ila 3 milyonunun, 65 yaşından önce emekli olma şansı olmayacaktır. Ayrıca, prim gününü tamamlayamayan birçok birey de potansiyel olarak 65 yaş kapsamına girmektedir.